Digitale examens wiskunde vmbo

2018—2019

Deze website is bedoeld om de discussie over de digitale wiskunde examens in het vmbo te bevorderen. De website wordt door mij, Ruud Jongeling, beheerd. Ik ben wiskundedocent in de basis– en kaderberoepsgerichte leerwegen van het vmbo en voormalig lid van de vaststellingscommissie van het CvTE.

ACTUEEL

2018-2019

Tekstvak: Schooljaar 
2015-2016
Tekstvak: Schooljaar 
2016-2017
Tekstvak: Schooljaar 
2017-2018

De afgelopen drie jaren heb ik de ontwikkelingen rondom de digitale examens kritisch gevolgd. Op deze website berichtte ik daarover. Er is alle reden om dit te blijven doen. De trieste gang van zaken rondom de vmbo examens in Maastricht laten zien dat niet iedereen in het onderwijs (vmbo) examens even serieus neemt. Het gaat daarbij niet alleen om schoolexamens. De minister voelde zich genoodzaakt in Maastricht de al afgelegde en beoordeelde centrale  examens opnieuw te laten bekijken. Door deze maatregel werd duidelijk dat een tweede correctie van het centraal examen van buiten de eigen school geen luxe is maar noodzakelijk om de kwaliteit van de examens te borgen. De noodzaak van een tweede correctie werd in dezelfde periode bevestigd door vier frauderende docenten in Rijswijk. Hun fraude kwamen aan het licht door oplettende tweede correctoren.

 

Bij de digitale examens is een tweede corrector van buiten de eigen school nog niet geregeld. Ook wordt bij de geheimhouding van examens uitgegaan van de goede trouw van docenten. De vier docenten in Rijswijk lieten zien dat dit niet vanzelfsprekend is.

 

Vrijwel alle leerlingen in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg doen digitaal examen. Het CvTE neemt initiatieven om aan een aantal vragen en problemen rondom de digitale examens tegemoet te komen.  De groei van het aantal oefenexamens op oefenen.Facet.onl en de experimenten rondom de besloten forums zijn daar voorbeelden van. Het digitale examen zal voor beide leerwegen dus wel blijven. De minister laat momenteel een evaluatie van de digitale examens uitvoeren waarbij de kosten, kansen en risico’s in kaart worden gebracht. De vraag blijft echter hoe een aantal fundamentele problemen rondom deze examens worden opgelost en wat het mag kosten.

 

 

Ook dit schooljaar zal ik op deze website de ontwikkelingen rondom de digitale examens blijven volgen.  Ik zal me daarbij vooral richten op een aantal hoofdpunten: de evaluatie die de minister laat uitvoeren, de problematiek rondom de geheimhouding van een derde deel van de examens en de noodzaak van een tweede correctie van buiten de eigen school.

 

 

 

© Ruud Jongeling 

Maart 2019

Wordt vervolgd!

Tekstvak: Schooljaar 
2018-2019

ACTUEEL

2018-2019

Tekstvak: Schooljaar 
2015-2016
Tekstvak: Schooljaar 
2016-2017
Tekstvak: Schooljaar 
2017-2018
Tekstvak: Schooljaar 
2018-2019

In opdracht van de minister wordt momenteel een onderzoek naar de digitale examens in het vmbo uitgevoerd. De resultaten laten nog even op zich wachten en dat geeft de gelegenheid nogmaals aandacht te vragen voor het probleem van de geheimhouding bij de centrale digitale examens.

 

De gebeurtenissen in Maastricht en Rijswijk zijn inmiddels voldoende bekend. Kortgeleden werd bekend dat ook bij het ROC Willem I in Den Bosch een docent de examenresultaten heeft aangepast.

Het trieste van al deze gevallen is dat steeds  leerlingen en studenten de dupe zijn. Zij moeten hun examen overdoen en de betrokken docenten worden vaak ontslagen. Waarom doen docenten dat dan? Welk belang hebben zij daarbij?

 

Het artikel “Leraar onder druk om cijfers op te hogen“ in het Onderwijsblad van de AOB van december 2018 geeft een aardig inkijkje in de beweegredenen van de docenten. Het artikel laat zien dat sjoemelen met examens vaak plaatsvindt onder druk van examenresultaten en meer voorkomt dan het CvTE in zijn notities gesuggereerd. Het CvTE heeft het over ‘een enkele kwaadwillende docent’, de werkelijkheid blijkt helaas anders te zijn. Het is te hopen dat het onderzoek naar de digitale examens ook aandacht besteedt aan de geheimhouding van een derde deel (!) van de digitale examens. De voorbeelden laten naar mijn mening zien dat het kwestie van tijd is voordat het ook bij deze examens fout gaat.

 

In mijn besprekingen van de vmbo examens uit 2017 vergeleek ik de twee openbaar gemaakte digitale examens met de openbaar gemaakte schriftelijke examens uit 2017. Inmiddels worden er in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg vrijwel geen schriftelijke examens meer afgenomen. Voor een terugblik op de examens van 2018 heb ik me daarom beperkt tot de digitale varianten.


Het CvTE gebruikt ieder jaar per leerweg drie examens die ontwikkeld zijn door het CITO. Van deze drie examens worden er twee openbaar gemaakt en blijft er één geheim. Door de contexten van de drie examens onderling te combineren werden in 2018 per leerweg in totaal 9 examenvarianten gemaakt. Dankzij de medewerking van de CvTE heb ik me niet hoeven beperken tot de openbaar gemaakte digitale examens maar heb ik  alle varianten van de wiskunde examens uit 2018 kunnen bekijken.

Samenvatting
Zowel de varianten van de digitale BB examens als de varianten van de digitale KB examens laten bij de verdeling van de punten over de domeinen een voorkeur zien voor het domein rekenen, meten en schatten,  bij KB vaak ten koste van het domein meetkunde. Bij de BB varianten is het verschil tussen het laagste en hoogste percentage tussen de domeinen beperkt. Bij KB kan dit verschil oplopen tot 21% van de totaalscore.


Kijken we naar de verdeling van bijdrage aan de totaalscore van de 1...5- puntvragen dan laten de BB varianten een duidelijk ander karakter van het examen zien dan de KB varianten. Bij BB domineren de 1- en 2-puntvragen boven de 4- en 5-puntvragen. Bij de KB varianten is dit omgekeerd. De examenvarianten in beide leerwegen laten zien dat de verschillen tussen de varianten groot kunnen zijn. Tegelijkertijd lijken de N-termen niet aan te sluiten op een moeilijkheidsgraad gebaseerd op een verdeling van de 1...5 puntvragen over de examens.  Dat roept de vraag op in welke mate vragen met meer denkstappen de moeilijkheid
van het examen beïnvloeden en in welke mate de N-term representatief is voor de moeilijkheidsgraad van het examen.